Czy zbędne kilogramy mogą ograniczyć płodność?

2015-03-20

Nadmierna masa ciała nie jest wyłącznie problemem natury estetycznej. Negatywny wpływ na kręgosłup i stawy, sprzyjanie rozwojowi cukrzycy, miażdżycy, a nawet niektórych nowotworów – to tylko kilka przykładowych skutków, jakie niesie za sobą nadwaga. Niewiele osób ma jednak świadomość, że oddziałuje ona także na system hormonalny, a co za tym idzie – płodność kobiety i mężczyzny.

Problem otyłości, która dotyka coraz szerszą grupę ludzi, urósł już do rangi choroby cywilizacyjnej. Jest ona zaburzeniem przemiany materii, w wyniku którego dochodzi do magazynowania nadmiaru dostarczanych kalorii, odkładających się w naszym organizmie w postaci tkanki tłuszczowej.

Kiedy mówimy o otyłości?

Tkanka tłuszczowa powinna stanowić nie więcej niż 25% masy ciała u mężczyzny i 30% masy ciała u kobiety. Prawidłową wagę określa się za pomocą wskaźnika BMI (Body Mass Index), czyli współczynnika, który oblicza się dzieląc ciężar ciała (w kilogramach) przez podniesiony do kwadratu wzrost (podany w metrach). BMI pomiędzy 25 a 29,9 kg/m2 oznacza nadwagę, natomiast powyżej tej wartości – mamy już do czynienia z otyłością[1].

Otyłość a płodność

U kobiet, których BMI przekracza 30, ryzyko wystąpienia zaburzeń płodności z powodu problemów z owulacją jest dwukrotnie większe w porównaniu do pań z prawidłową masą ciała. Nadprogramowe kilogramy mogą być przyczyną braku jajeczkowania i niepłodności, a aż 30-47% kobiet z nadwagą lub otyłością ma nieregularne cykle miesiączkowe[2].

Nadwaga może wiązać się z wystąpieniem problemu z zajściem w ciążę bez względu na to, czy cykle występują regularnie, czy też nie. Niektóre panie mogą mieć prawidłowe cykle owulacyjne, jednak ich płodność i potencjał rozrodczy nadal będą ograniczone – mówi prof. dr hab. n. med. Sławomir Wołczyński, ekspert Ośrodka Studiów nad Płodnością Człowieka.

Warto także dodać, że w przypadku kobiet, których wskaźnik BMI jest wyższy niż 30, szanse na naturalne poczęcie maleją o 4 proc. przy każdym zwiększeniu się wartości BMI o jedną jednostkę[3].

Nadmierna masa ciała nie oznacza jedynie nieprawidłowości w cyklu menstruacyjnym. Otyłość zwiększa również ryzyko poronienia i występowania wad wrodzonych dziecka. Zbyt wysoka waga może wiązać się także z insulinoopornością oraz hiperinsulinemią, które często towarzyszą zespołowi policystycznych jajników (PCOS). W sytuacji, kiedy stężenie insuliny w organizmie jest zbyt wysokie, dochodzi do stymulacji jajników, które rozpoczynają produkcję androgenów, czyli męskich hormonów. Powoduje to nieprawidłowy wzrost pęcherzyków jajnikowych, a w rezultacie ich dysfunkcję i w końcu niepłodność.

W przypadku mężczyzn wpływ otyłości na płodność przejawia się głównie w zaburzeniach endokrynologicznych (m.in. obniżona jakość i ilość nasienia) czy pojawieniu się dysfunkcji seksualnych (zaburzenia erekcji, przedwczesny wytrysk).

Czas na odchudzanie

Utrata zbędnych kilogramów jest wskazana osobom chcącym zwiększyć swoje szanse na poczęcie dziecka. Leczenie otyłości wspomaga przywrócenie prawidłowych cykli owulacyjnych i zwiększenie ich liczby, a w rezultacie – naturalne zajście w ciążę. Odpowiednia masa ciała u kobiety planującej dziecko pozwala ustrzec się także wielu komplikacji, które mogą wystąpić podczas ciąży – np. cukrzycy ciążowej czy nadciśnienia tętniczego.

A co jeść, żeby zajść w ciążę? O diecie wspomagającej płodność przeczytasz tutaj.

 

[1] Hedley AA, Ogden CL, Carroll MD, Curtin LR, Flegal KM. Prevalence of overweight and obesity among U.S. children, adolescents, and adults, 1999-2002. JAMA 2004;291:2847-50.

[2] Castillo-Martinez L, Lopez-Alvarenga JC, Villa AR, Gonzalez-Barranco J. Menstrual cycle length disorders in 18- to 40-y-old obese women. Nutrition 2003;19:317-20.

[3] Van der Steeg JW., Steures P, Eijkemans MJ, Habbema JD, Hompes PG, Burggraaff JM, et al. Obesity affects spontaneous pregnancy chances in subfertile, ovulatory women. Hum Reprod 2008;23:324-8.

Powrót do artykułów
Poprzedni artykuł Następny artykuł