Badanie nasienia – na czym polega?

2015-03-19

Według badań Światowej Organizacji Zdrowia u 50% par borykających się z niepłodnością, przyczyną problemu jest czynnik męski. Podstawowym narzędziem diagnostycznym umożliwiającym ocenę płodności mężczyzny jest badanie nasienia (seminogram), które pozwala wykryć nieprawidłowości i określić szansę na posiadanie dziecka. 

Zgodnie z rekomendacjami opracowanymi przez SPiN PTG i PTMR, pierwsze badanie nasienia u mężczyzny wykonuje się, jeśli jego partnerka nie zachodzi w ciążę po roku regularnych starań o dziecko bez stosowania antykoncepcji.

Badanie umożliwia sprawdzenie:

  • objętości nasienia – jeden wytrysk zdrowego mężczyzny to 2-6 ml nasienia;
  • ruchliwości plemników – ocenianej według 4-stopniowej skali: ruch aktywny postępowy, powolny postępowy, niepostępowy i całkowity brak ruchu;
  • liczby plemników – w 1 mililitrze ejakulatu jest ich ok. 20 milionów;
  • żywotności – tj. określenie liczby żywych i martwych plemników;
  • pH plemników – odczyn zasadowy ułatwia plemnikom przetrwanie w żeńskim układzie rodnym, natomiast kwaśny uniemożliwia dotarcie do komórki jajowej;
  • konsystencji – zbyt lepka może utrudniać plemnikom przemieszczanie się.

Jak przygotować się do badania?

Zaleca się, aby badanie przeprowadzić w okresie trzymiesięcznego pełnego zdrowia, ponieważ niektóre leki, choroby czy gorączka mogą zaburzać proces spermatogenezy (powstawania nasienia). Dodatkowo, na jakość plemników wpływa częstotliwość kontaktów seksualnych. Bardzo częste współżycie powoduje, że organizm nie nadąża z produkcją plemników i ich liczba w ejakulacie spada - zatem w sytuacji, kiedy nasienie posiada niskie parametry, jego jakość może jeszcze się zmniejszyć. Natomiast, im dłużej nasienie pozostaje w najądrzach, tym bardziej narażone jest na uszkodzenia genetyczne, spowodowane np. wysokimi temperaturami. Dlatego optymalnym rozwiązaniem jest przeprowadzenie badania nasienia po 3-5-dniowej abstynencji seksualnej.

Jak przebiega badanie?

Próbkę do badania uzyskuje się w drodze masturbacji. Mężczyzna oddaje spermę do suchego, sterylnego pojemnika. Najlepiej jest zebrać całe nasienie uzyskane w wyniku pojedynczego wytrysku, ponieważ gwarantuje to optymalne wyniki badania. Szczególnie bogata w plemniki jest pierwsza partia ejakulatu.

Samo pobranie nasienia najlepiej przeprowadzić w klinice leczenia niepłodności, skąd próbka trafia bezpośrednio do laboratorium. Ejakulat można pobrać również w warunkach domowych (np. podczas stosunku, przy użyciu specjalnej prezerwatywy) z zastrzeżeniem, że powinien on zostać dostarczony do badania w czasie nieprzekraczającym 30 minut – dłuższy czas transportu i wystawienie próbki na działanie niskiej bądź wysokiej temperatury może spowodować zmianę parametrów nasienia.

Wyniki

W ocenie płodności mężczyzny istotne są wszystkie właściwości nasienia, dlatego interpretacji seminogramu powinien dokonać lekarz, który w zależności od wyników, może zalecić powtórzenie badania lub podjęcie leczenia. Warto pamiętać, że odbiegające od normy wskazania nie zawsze oznaczają niepłodność. Metody wspomaganego rozrodu stosowane obecnie w klinikach leczenia niepłodności, dają szansę na posiadanie dziecka nawet mężczyznom z wynikami wskazującymi na niską jakość nasienia. 

Powrót do artykułów
Poprzedni artykuł Następny artykuł